Kuchnia włoska

Wydaje Ci się, że  

kuchnia włoska 

to tylko makarony i pizza. 

W artykule poświęconym kuchni włoskiej przekonam Cie, 

że jest ona o wiele bardziej urozmaicona.

 

Kuchnia włoska zasłynęła prostotą i smakowitością potraw. Jest bardzo bogatą i zróżnicowaną kuchnią. W zależności od regionu Włoch może się bardzo różnić. W kuchni włoskiej bardzo ważną rolę odgrywają potrawy mączne oraz owoce morza. Południowa kuchnia włoska jest uznawana za bardzo delikatną i łatwostrawną, a zarazem zdrową dlatego też nazywana jest dietą śródziemnomorską. Dominują w niej owoce morza, ryby morskie i słodkowodne, duża ilość i różnorodność warzyw i owoców (zwłaszcza cytrusowe- pomarańcze, ananasy, cytryny, limony, grapefriuty, brzoskwinie) do potraw używana jest
prawie wyłącznie oliwa.

Północ kraju to raczej potrawy przyrządzane na maśle. Dominują tu potrawy mięsne, rybne, a także warzywa i owoce takie jak wiśnie, jabłka, gruszki, śliwki, morele.

Wśród warzyw niepodzielnie króluje pomidor. Jest on używany w kuchni włoskiej we wszystkich postaciach: cały, w postaci przecieru, pasty, soku, a nawet dżemu. Jest suszony, marynowany, solony, kiszony oraz grilowany i wędzony. Innymi warzywami popularnymi są dynie, bakłażany, por, cebula, brokuły, cykoria,

papryki, karczochy, ogórki, szparagi, jarmuż, kapusta, fasola, kapary.
Włosi - podobnie jak Francuzi - czynią z jedzenia wielką sztukę. Sztuka w ich wykonaniu bardziej skupia się na łatwości wykonania i doborze składników, a niżeli na wyrafinowanych technikach czy specyficznych i trudno dostępnych składnikach. Włosi są bardzo "radosnym" i pogodnym narodem. Często wpadają do siebie bez zapowiedzi i tu szczególnie przydaje się łatwość przygotowanie jakiejś smakowitej przekąski czy dania. Ich jedzenie jest naprawdę proste, co nie znaczy że niesmaczne - wręcz przeciwnie.

Dzień z życia Włocha

Dzień rozpoczyna się od śniadania około 8.00-9.00, tu standardowo, cappucino lub kawa z dużą ilością mleka oraz słodki rogalik z czekoladą lub dżemem. Włosi uwielbiają słodkości na dzień dobry. Drugie śniadanie, czyli odpowiednik "lunchu" jest około godziny 12.00-14.00. Ten posiłek jest już bardzo bogaty. Składa się z dania mięsnego, dania mącznego i owoców. Ostatni z posiłków czyli obiad, ma miejsce w godzinach 17.00-19.00 i jest najważniejszym posiłkiem-ucztą dnia. Na początek przystawki (antipasti) zarówno gorące jak i zimne, następnie I-danie to danie mączne np. makaron (la pasta), lub zupa (minestra). II-danie to danie główne, najczęściej mięsne jak np. stek z grilla, eskalopki cielęce, wołowina duszona w winie itp. Posiłek wieńczy deser, często bardzo wyrafinowany jak np. tiramisu, cassatta, sabayone lub panna votta. Tradycyjnie do każdego posiłku podawany jest napój. Do przystawek aperitif - campari, do dań głównych wspaniałe wina czerwone barolo (męskie) i barbaresco (żeńskie) lub słynną wódkę grappa. Zaś do deserów, likier amaretto, kawę cappucino lub espresso. Włosi kochają sery. Odziedziczyli to po francuzach. Sery z regionów Włoch są przeznaczone bardziej jako dodatek-przyprawa do dania, a niżeli danie główne.

Istnieją wyjątki jak np. twaróg mascarpone, ser provolone o owocowym aromacie, ser stracchino czy słynny gorgondzola. Z Włoch pochodzi najsłynniejszy ser do makaronu -parmezan (Parmiggiano Regianno), do pizzy - mozzarella, do sałatek Grana Padano.

Charakterystyczne potrawy i składniki

Wśród składników wykorzystywanych w kuchni włoskiej warto wymienić takie jak oliwa z oliwek "extra vergine", słynne białe trufle z Piemontu, bogactwo owoców morza (w tym krewetki, homary, langusty, małże, raki) oraz bardzo poszukiwany i ceniony ocet balsamiczny - acetto di balsamico. Proces jego produkcji jest bardziej skomplikowany niż najlepszego wina. De facto jest to fermentacja alkoholowa z winorośli przerwana w odpowiednim czasie, po którym dodawane są szczepy bakterii octowych i dalej fermentuje w kadziach.
Na końcu rozlewany jest do ciemnych drewnianych baryłek i składowany co najmniej rok lub dwa w chłodnych i ciemnych pieczarach. Im starszy ocet tym smaczniejszy. Co roku przelewa się go z beczki do innej beczki ale wykonanej z innego gatunku drzewa.

Z potraw najsłynniejsze są oczywiście makarony. Jest ich niezliczona ilość (podobno około 300), przybierają najrozmaitsze formy i kształty, kolory a nawet różnorodne składniki dodatkowe - zioła, przyprawy.

Najbardziej znanymi są: spaghetti(nitki), canelloni (duże i grube rurki), bucatini (rurki), fussili (świderki), lasagne (płaty), tortelini (małe krążki nadziewane mięsem), penne (grube rurki ze skośnymi końcami), tagliatelle (długie wstążki), ravioli (małe kwadratowe kluseczki nadziewane).
Innymi charakterystycznymi potrawami są: polenta - potrawa z mąki kukurydzianej zapieczona z serem, gnocchi - ziemniaczane kluski, risotto na wiele sposobów, minestrone - najsłynniejsza zupa warzywna, lasagna i przysmak wielu narodów - czyli pizza. Z mięs słynne jest ossobuco czyli gicz cielęca, wieprzowina - speck- z warzywami oraz bryzole po piemoncku.
Bardzo charakterystycznym sosem włoskim jest sos pesto - w oryginale przyrządzany z orzechów sosnowych zwanych piniole z dodatkiem oliwy z oliwek, bazylii, sera pecorino i parmezanu.

Zioła i aromaty

Najsłynniejszą przyprawą w tejże kuchni jest bazylia. Jest ona składnikiem bardzo dużej ilości potraw, zarówno tych z makaronu, mięsa ryb jak i sosów. Innymi charakterystycznymi przyprawami są: mięta, melisa, lebiodka czyli oregano, cząber i ogórecznik.

Włoskie alkohole

Oprócz win wymienionych wyżej czyli czerwonego barolo i barbaresco, włosi posiadają całą gamę innych również znakomitych win i wódek niczym nie ustępujących francuskim odpowiednikom. Do najbardziej znanych win
należą : chinati (czerwone), słodkie likierowe marsala, carlo rossi (taka sama nazwa jak kalifornijskiego), barber'a, napolo.

Oprócz win Włosi produkują najlepsze wermuty m.in. martini rosso, martini bianco, cora i cinzano. Najsłynniejszą wódką jest grappa - rozsławiona na cały świat.

Spostrzeżenia

Prawdziwa włoska kuchnia jest najlepsza w samych Włoszech, a w Polsce tylko w specjalistycznych restauracjach z potrawami tej kuchni. Pizza podawana w większości polskich pizzerii to ciasto obłożone wszystkich co tylko się ma pod ręką, oblane soczyście sosem na majonezie lub oleju, nawet nie na oliwie.
Tak naprawdę pizza włoska to większość ciasta - jest to placek z neapolu z dodatkiem warzyw i przypraw, skropione sosem z ziół, octu i oliwy z oliwek.
Większość ludzi - Włochów nazywa makaroniarzami, są to ludzie którzy chyba niedokładnie znają bogactwo tej kuchni, a jedyne co znają to właśnie makaron. Tak naprawdę można pozazdrościć im narodowej pogody ducha, radości którą emanują na co dzień do siebie i kuchni rzecz jasna, prostej ale bardzo zadziwiającej.

Rady

Przygotowując potrawę włoską powinniśmy zapamiętać kilka prostych zasad. Makaron gotujemy w osolonej wodzie z dodatkiem oleju, a po ugotowaniu przelewamy zimną wodą (jeżeli chcemy go dłużej przechowywać) lub od razu mieszamy z sosem i podajemy na stół. Włosi podczas przyrządzania warzyw nie używają wcale ani grama mąki, ani wody. Ich zdaniem warzywa mają w sobie tyle soku że jest im to niepotrzebne. Tak więc warzywa przygotowujemy krótko i bez wody. Mogą być lekko twardawe.

Do warzyw nie używa się żadnej innej przyprawy jak sól. Zamiast innych przypraw można użyć sera parmezan, trufli, grzybków marynowanych lub świeżej zieleniny - kopru, szczypioru i pietruszki. Garnek w którym mają się gotować warzywa przed przystąpieniem do obróbki cieplnej należy natrzeć boki garnka ząbkiem czosnku.

Makaron możemy przyrządzić sami i nadać mu dowolny wymyślony kształt, a także kolor i smak. Kolor czerwony uzyskamy dodając przecier pomidorowy lub paprykowy i odrobinę słodkiej papryki, zielony miksując szpinak i dodając z siekaną bazylią do ciasta, słonecznie żółty uzyskamy gdy dodamy szafran namoczony w odrobinie ciepłej wody z sokiem z cebulki.


Ciekawostki :

- dla Włocha makaron spaghetti z sosem bolońskim to zupełnie inna potrawa niż makaron fussili z tym samym sosem!

- prawdziwą ohydą dla Włochów jest makaron podany na słodko

 (dla nas jest to normalne), 

a najobrzydliwsze są makarony z owocami i czekoladą .

 

W pułapce zdrowego odżywiania - ortoreksja

 

Czy 

ortoreksja 

to tylko wymysł lekarzy czy rzeczywisty problem? 

Czy jest możliwe, 

że zdrowe odżywianie może zdominować czyjeś życie na tyle,

 żeby nazwać to zaburzeniem psychicznym? 

Kult ciała, młodości i szczupłej sylwetki przez ostatnie kilka lat zdominował media i internet. Na każdym kroku możemy natknąć się na programy, artykuły, reklamy i portale zachęcające do odchudzania. Coraz więcej osób daje się złapać w tą pułapkę, a ponieważ wielu z nich brakuje cierpliwości nie są w stanie dotrzymać warunków diety, lub po jej zakończeniu znowu przybierają na wadze. Są też takie osoby, w przypadku których odchudzanie wymyka się spod kontroli. Okazuje się, że zdrowe i niskokaloryczne odżywianie w przypadku osób zestresowanych, mających poważne problemy emocjonalne, przeżywających kryzys w związku z utratą kogoś bliskiego, może stać się formą odzyskania kontroli nad choć jednym aspektem życia, polem do osiągania sukcesów, sposobem na rozładowanie emocji.

W ten sposób rozwija się współczesna plaga zaburzeń odżywiania – anoreksji, bulimii, napadowego objadania się, a także coraz częściej ortoreksji. Ortoreksja nie jest zaburzeniem uwzględnionym klasyfikacjach medycznych, niemniej jednak zwiększająca się grupa ludzi z podobnymi problemami może w najbliższej przyszłości wymusić dodanie ortoreksji do tych klasyfikacji.

Na czym polega ortoreksja? 

Mówiąc w największym skrócie jest to obsesja na punkcie zdrowego odżywiania. W początkowej fazie wygląda to niewinnie – rezygnacja z fast foodów, ograniczanie słodyczy, unikanie potraw smażonych i z dużą zawartością tłuszczu. Wiedza dotycząca żywności jest stale uzupełniana – z czasem tabele kaloryczności i zawartości poszczególnych składników w różnych potrawach są cytowane z pamięci. Zmienia się także sposób jedzenia – każdy kęs jest przeżuwany powoli i dokładnie. Następny etap to eliminowanie z codziennej diety kolejnych produktów ze względu na ich prawdziwą, oraz wyimaginowaną szkodliwość, ograniczanie się do produktów dostępnych w sklepach ze zdrową żywnością, a nie raz także wyłącznie do produktów własnej produkcji (np. z przydomowego ogródka).

Osoba chora na ortoreksję unika spożywania posiłków w towarzystwie, unika spotkań rodzinnych, czy wyjść do restauracji. Czas poświęcany na przygotowanie posiłków oraz spędzany na zdobywaniu wiedzy na ten temat zaczyna dominować wszystkie dnie. W fazie zaawansowanej dieta ortorektyka może ograniczać się do 3-4 wybranych produktów (np. warzyw). Powoduje to, że organizm nie tylko nie otrzymuje odpowiedniej liczby kalorii, ale także witamin i mikroelementów niezbędnych dla zdrowia. Gdy zaczynają pojawiać się fizyczne objawy powoduje to zaostrzanie diety w przekonaniu, że za wszystko jest odpowiedzialna zła i niezdrowa żywność.

Ortoreksja w zaawansowanym stadium może przypominać anoreksję, ale tylko zewnętrznie. W anoreksji występuje fiksacja na wyglądzie – osoba dotknięta tym zaburzeniem panicznie boi się przytyć. Ortorektyk nie dba o wygląd – obawia się o swoje zdrowie 

(w pewnym sensie można to porównać do hipochondrii). 

Dieta jest zazwyczaj sposobem na radzenie sobie z problemami tkwiącymi wewnątrz. Odchudzamy się bo nie akceptujemy swojego wyglądu, bo pragniemy zmian w swoim życiu, po chcemy mieć coś pod kontrolą, bo ulegamy zewnętrznej presji na bycie młodym i pięknym. Warto mieć na uwadze, że odchudzanie się może przejść w obsesję, warto obserwować swoich bliskich czy przypadkiem nie wpadli w spiralę zaburzeń odżywiania. Ponieważ zaczynają się one bardzo niewinnie, a leczenie bulimii, anoreksji, i innych zaburzeń odżywiania jest długie, trudne i wymaga wielkiej siły.

Odchudzanie z pomocnikami

Postanowiłaś/eś się odchudzić! 

Decyzja podjęta, zapał i motywacja ogromne, nie pozostaje zatem nic innego jak rozpocząć działania zmierzające do realizacji celu. Pamiętaj, że zdrowe tempo utraty masy ciała wynosi od 0,5 do 1 kg tygodniowo, z tego powodu nie warto stosować diet cud, które gwarantują „5 kg w tydzień oraz dodatkowo gratis osłabienie i efekt jo-jo”. Prawda jest jedna i warto ją powtarzać w nieskończoność, trwały spadek wagi można osiągnąć stosując połączenie racjonalnej diety i odpowiednio dobranej aktywności fizycznej. Na rynku jest jednak także wiele różnego rodzaju pomocy mających za zadanie wspomagać odchudzanie. Specjalnie dla was wybraliśmy te, na które warto zwrócić uwagę i rozważyć ich zastosowanie.

Wagi łazienkowe,

domowe analizatory składu ciała.

 
Dobra waga łazienkowa uzupełniona o dodatkowe funkcje umożliwi bieżącą kontrolę postępów w odchudzaniu. Tego typu sprzęty pozwalają na obserwację wielu czynników jednocześnie w tym: procentowej zawartości tkanki tłuszczowej, wody oraz masy mięśniowej. Niektóre dodatkowo wyliczają tzw: wiek metaboliczny (współczynnik ten powstaje na podstawie porównania proporcji tkanki mięśniowej do tkanki tłuszczowej) oraz posiadają opcję tworzenia indywidualnych profili, przy pomocy których, powstają statystyki oraz wykresy obrazujące zmiany zachodzące w kompozycji organizmu. Warto jednak unikać kupowania wag łazienkowych i domowych analizatorów składu ciała nieznanych firm w niepewnych miejscach (supermarkety), bowiem złej jakości sprzęt cechuje się dużą zmiennością pomiarów, przez co nigdy nie można uzyskać miarodajnych wyników. Po wagę warto udać się do sklepu zajmującego się sprzedażą elektroniki domowej, gdzie wykwalifikowani sprzedawcy będą w stanie kompetentnie doradzić nam przy wyborze odpowiedniego dla nas modelu. Nic jednak nie zastąpi profesjonalnej analizy składu ciała, którą wykonać można w dobrych poradniach dietetycznych. Należy także pamiętać, iż poza samym pomiarem niezwykle istotna jest także interpretacja wyników, którą fachowo przeprowadzi tylko doświadczony dietetyk.

Wagi kuchenne

 
Waga kuchenna to urządzenie szczególnie przydatne na początku odchudzania, gdyż pozwala na określenie masy produktów spożywczych, których zazwyczaj używamy w trakcie przygotowywania potraw. Większość przepisów kulinarnych podaje bowiem składniki wyrażając je za pomocą jednostek masowych (gramy, dekagramy), zaś niezwykle istotne jest, aby w trakcie diety nauczyć się orientacyjne i co najważniejsze intuicyjnie określać wielkość porcji, jaka jest dla nas odpowiednia. Niestety niemożliwe jest zrealizowanie tego bez co najmniej kilku ćwiczeń. Z tego powodu warto poświęcić jeden wieczór, przygotować dostępną w domu żywność i poważyć ją, aby zaobserwować jaka jest różnica pomiędzy: cienką kromką chleba a grubą, pieczywem żytnim a pszennym, dużym i małym jabłkiem itd. Prawdopodobnie okaże się, że nie zdawaliśmy sobie sprawy, iż sporej wielkości grejpfrut ma masę nawet do około 400-500 g! Ostrzegam jednak przed popadaniem w obsesję ważenia wszystkiego co zjadamy, bo kilku gramowa różnica w wadze porcji niewiele zmienia jeśli chodzi o wartość kaloryczną i odżywczą!

Środki wspomagające odchudzanie

 
To niezwykle różnorodna grupa produktów sprzedawana jako suplementy diety (w Polsce poza tym dostępne są także dwa leki przeznaczone do stosowania wśród pacjentów z otyłością olbrzymią, które można zażywać tylko pod opieką lekarza!). Większość środków wspomagających odchudzanie opiera się na różnego rodzaju wyciągach roślinnych, są one bezpieczne, ale ich stosowanie rzadko przyczynia się do utraty masy ciała. Nie ma się co oszukiwać, nie zdziałają one cudów! Godne polecenia są preparaty oparte o błonnik pokarmowy (np. pektyny z jabłek, błonnik z opuncji figowej), który pęcznieje w żołądku (trzeba go popić wodą!) i tym samym zwiększa uczucie sytości oraz częściowo ogranicza wchłanianie tłuszczu. Warto przy tym pamiętać, że nawet wspomniane środki z błonnikiem powinno się stosować tylko w wyjątkowych sytuacjach np. przed wielkim wyjściem lub świętami, nie zaś jako codzienną kurację!

Poradniki książkowe

 
Różnorodność książkowych poradników mających ułatwić odchudzanie jest ogromna i trzeba dużej cierpliwości, żeby znaleźć wśród nich dobrą pozycję, zawierającą cenne wskazówki. Na co zatem zwrócić uwagę? Sprawdź przede wszystkim, czy:
-proponowany sposób żywienia zawiera produkty ze wszystkich najważniejszych grup (warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, ziemniaki, mleko i produkty mleczne, mięso, drób, ryby, jaja, orzechy, nasiona roślin strączkowych, tłuszcze),
-sugerowane przepisy kulinarne są możliwe do przygotowania przy użyciu polskiej żywności (poszukiwania marakui szybko się znudzą, będą za to coraz bardziej irytujące) i czy będziesz w stanie realizować jadłospisy biorąc pod uwagę ich koszt,
-proponowane zmiany w nawykach żywieniowych jesteś w stanie utrzymać przez całe życie,
-autor książki ma odpowiednie wykształcenie żywieniowe i doświadczenie praktyczne (na okładce książki, czy pod artykułem poszukaj notki o autorze),
-dieta dopuszcza drobne odstępstwa na nasza żywieniowe przyjemności (bo jak długo jesteśmy w stanie bez nich wytrzymać, lepiej je kontrolować, niż później żałować obżarstwa).

Sprzęt sportowy, DVD/Video z programami treningowymi.

 
Takie pomoce zawsze się przydają, pod jednym warunkiem, że nie będą się tylko kurzyć! Aktywność fizyczna jest niezbędnym elementem kuracji odchudzającej, dlatego rowerek treningowy, stepper, hantle, czy duża piłka do ćwiczeń to cenna inwestycja w zdrowie i figurę. Szczególnie polecam różnego rodzaju płyty i kasety z programami treningowymi, które można realizować w domu. Wybór jest ogromny: od ćwiczeń na poszczególne części ciała po sexy dance, jogę, pilates, czy taniec brzucha. Takie publikacje coraz częściej dołączane są do gazet o tematyce prozdrowotnej i fitnessowej, dzięki temu można kupić je po przystępnej cenie.